პარკინსონის დაავადება

პარკინსონის დაავადება ქრონიკული პროგრესირებადი დაავადებაა, რომელიც გავლენას ახდენს ნერვულ სისტემაზე და ძირითადად მოძრაობითი დაღვევებით ვლინდება. პირველი სიმპტომი შესაძლოა იყოს რთულად შესამჩნევი ტრემორი მხოლოდ ერთ ხელში. ზოგადად ტრემორი ყველაზე ხშირი სიმპტომია, მაგრამ დაავადებამ ასევე შესაძლოა გამოიწვიოს მოძრაობის შენელება.

პარკინსონის დაავადების ადრეულ სტადიაზე შესაძლოა სიარულისას ხელები თანხლებად არ მოძრაობდენ. ასევე შესაძლოა მეტყველება გახდეს შენელებული, ზოგჯერ გაუგებარი. დროთა განმავლობაში მდგომარეობის პროგრესირებასთან ერთად პარკინსონის დაავადების სიმპტომები უარესდება.

პარკინსონის დაავადების სიმპტომები შესაძლოა ყველასთვის განსხვავებული იყოს. ადრეული სიმპტომები შედარებით შეუმჩნეველია. ის ხშირად იწყება სხეულის ერთ მხარეს და ჩვეულებრივ უარესდება ამავე მხარეს, მაშინაც კი, როცა სიმპტომები გავლენას ორივე კიდურზე იწყებს.

პარკინსონის სიმპტომები

კანკალი  რომელსაც ტრემორი ეწოდება, ჩვეულებრივ იწყება კიდურებიდან, ხშირად ხელიდან ან თითებიდან. დასვენებისას ხელი შესაძლოა აკანკალდეს, რყევა მცირდება დავალებების შესრულებისას, ძლიერდება ემოციაზე.

შენელებული მოძრაობა, რომელიც ცნობილია როგორც ბრადიკინეზია. დროთა განმავლობაში პარკინსონის დაავადებამ შესაძლოა შეანელოს თქვენი მოძრაობა, რაც მარტივი ამოცანების შესრულებას ართულებს და დიდ დროს მოითხოვს. სიარულისას ნაბიჯები შესაძლოა უფრო მოკლე გახდეს, გართულდეს სკამიდან ადგომა, სიარულისას ფეხები გადაათრიოთ ან აურიოთ.

კუნთების პლასტიური ტონუსის მატება (რიგიდობა) რაც  ზღუდავს მოძრაობის დიაპაზონს.

დარღვეული პოზა და წონასწორობა. დაავადების დროს პოზა ხდება დახრილი და გამოხატულია წონასწორობის შენარჩუნების პრობლემები, განსაკუთრებით მოძრაობის დაყწება/შეჩერება, ბრუნვა.

ავტომატური მოძრაობების დაზიანება. ასეთ დროს ხდება მოტორული სტერეოტიპის შეცვლა, გაღარიბება. სახე არის „გაყინული“, მიმიკა  არ გამოხატავს ემოციურ მდგომარეობას. მეტყველების ცვლილებები. შესაძლოა საუბარი გახდეს ნაკლებად გასაგები, სწრაფი ან მონოტონური ვიდრე ჩვეულებრივ.

იცვლება წერის მანერა. შესაძლოა გართულდეს წერის უნარი ან რთულად წასაკითხი გახდეს ნაწერი.

როდის მივმართოთ ექიმს

მიმართეთ ექიმს თუ გაქვთ პარკინსონის დაავადებასთან დაკავშირებული რომელიმე სიმპტომი - არა მხოლოდ თქვენი მდგომარეობის დიაგნოზის დასადგენად, არამედ თქვენი სიმპტომების სხვა მიზეზების გამორიცხვის მიზნით.

Მიზეზები

პარკინსონის დაავადების სიმპტომები გამოწვეულია ნეირონების დაკარგვით, რომლებიც გამოიმუშავებენ დოფამინს. დოფამინის დონის შემცირება იწვევს ტვინის შემცირებულ აქტივობას, რასაც მოყვება მოძრაობის პრობლემები და პარკინსონის დაავადების სხვა სიმპტომები.

პარკინსონის დაავადების გამომწვევი მიზეზი უცნობია, მაგრამ არსებობს რამდენიმე ფაქტორი:

გენები. მეცნიეებმა დაადგინეს კონკრეტული გენეტიკური ცვლილებები, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს პარკინსონის დაავადება.

ზოგიერთი გენის ვარიაცია, როგორც ჩანს, ზრდის პარკინსონის დაავადების რისკს, მაგრამ პარკინსონის დაავადების შედარებით მცირე რისკით თითოეული ამ გენეტიკური მარკერისთვის.

ეკოლოგიური გამომწვევები. გარკვეული ტოქსინების ან გარემო ფაქტორების ზემოქმედებამ შეიძლება გაზარდოს პარკინსონის განვითარების რისკი მოგვიანებით ცხოვრებაში, მაგრამ რისკი მცირეა.

მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ პარკინსონის დაავადების მქონე ადამიანების ტვინში ბევრი ცვლილება ხდება, თუმცა მიზეზი უცნობია. ეს ცვლილებები მოიცავს:

ლევის სხეულების არსებობა. თავის ტვინის უჯრედებში სპეციფიკური ნივთიერებების დაგროვება პარკინსონის დაავადების მიკროსკოპული მარკერია. მათ ლევის სხეულებს უწოდებენ და მკვლევარები თვლიან, რომ ამ სხეულებს აქვთ მნიშვნელოვანი მინიშნება პარკინსონის დაავადების გამომწვევი მიზეზის შესახებ.

ალფა-სინუკლეინი გვხვდება ლევის სხეულებში. მიუხედავად იმისა, რომ ლევის სხეულებში ბევრი ნივთიერებაა ნაპოვნი, მეცნიერები თვლიან, რომ მნიშვნელოვანია ბუნებრივად არსებული და ფართოდ გავრცელებული ცილა ალფა-სინუკლეინი. ის გვხვდება ლევის ყველა სხეულში წებოვანი ფორმით, რომელსაც უჯრედები ვერ ანადგურებენ. მეცნიერებმა ალფა-სინუკლეინის ცილის გროვა ცერებროსპინალურ სითხეში იმ ადამიანებთან აღმოაჩინეს, რომლებსაც შემდგომში განუვითარდათ პარკინსონის დაავადება.