პრესბიოპია - დიაგნოსტიკა და მკურნალობა

პრესბიოპია არის ასაკთან დაკავშირებული მხედველობის ცვლილება, რომელიც ახლო მანძილზე მკაფიო ხედვის თანდათანობით დაქვეითებას იწვევს. ხშირად პირველი ნიშანია ტექსტის, ტელეფონის ან სხვა ახლოს მდებარე საგნის უფრო შორს გაწევის საჭიროება, რათა გამოსახულება უკეთ გამოჩნდეს.

პრესბიოპია ბუნებრივი ასაკობრივი პროცესის ნაწილია და ჩვეულებრივ 40 წლის შემდეგ იწყებს გამოვლენას. დროთა განმავლობაში ახლო მანძილზე ფოკუსირების უნარი თანდათან მცირდება, თუმცა თანამედროვე კორექციის მეთოდებით შესაძლებელია მხედველობის გაუმჯობესება და სათვალეზე დამოკიდებულების შემცირება.

რატომ ვითარდება პრესბიოპია?

თვალში არსებული ბუნებრივი ბროლი სხვადასხვა მანძილზე ფოკუსირებისთვის ფორმას იცვლის. ასაკობრივი ცვლილებების განვითარებამდე ბროლი უფრო ელასტიკურია და ახლო და შორ ობიექტებზე ფოკუსირებას მარტივად ახერხებს. ასაკის მატებასთან ერთად კი ბროლის ელასტიკურობა თანდათან მცირდება. შედეგად, თვალს ახლოს მდებარე ობიექტზე ფოკუსირება უჭირს და ახლო ხედვა ბუნდოვანი ხდება. ეს ცვლილებები პრესბიოპიის განვითარებას განაპირობებს.

პრესბიოპია დაავადება არ არის, ის მხედველობის ბუნებრივი ასაკობრივი ცვლილებაა.

რა სიმპტომები ახასიათებს პრესბიოპიას?

პრესბიოპიის ნიშნები თანდათან ვითარდება. ყველაზე გავრცელებული სიმპტომებია:

• ახლო მანძილზე წვრილი ტექსტის გარჩევის გაძნელება;
• ტექსტის ან ტელეფონის თვალიდან უფრო შორს დაჭერის საჭიროება;
• კითხვისას ან ახლო მანძილზე მუშაობისას თვალების დაღლა, დაძაბულობა ან თავის ტკივილი;
• სუსტი განათების პირობებში ახლო ხედვის გაუარესება;
• ახლო და შორ მანძილს შორის ფოკუსის გადატანის გაძნელება.

როგორ ხდება პრესბიოპიის დიაგნოსტირება?

პრესბიოპიის დიაგნოსტიკა „ნიუ ჰოსპიტალსის“ ოფთალმოლოგიის ეროვნულ ცენტრში თანამედროვე აპარატურის გამოყენებით, გამოცდილი ოფთალმოლოგების მიერ ხორციელდება. გამოკვლევისას ექიმი აფასებს თვალის საერთო მდგომარეობას, მხედველობის სიმახვილეს როგორც შორ, ისე ახლო მანძილზე, განსაზღვრავს რეფრაქციას - თვალის უნარს, სწორად მოახდინოს სინათლის სხივების ფოკუსირება ბადურაზე.

სპეციალისტი ასევე აფასებს, შეესაბამება თუ არა პაციენტის მდგომარეობა პრესბიოპიის საკორექციო პროცედურას.

როგორ ხდება პრესბიოპიის კორექცია?

პრესბიოპიის კორექციის მეთოდი ინდივიდუალურად შეირჩევა და დამოკიდებულია პაციენტის ასაკზე, მხედველობის თავისებურებებზე, თვალის ჯანმრთელობაზე, ყოველდღიურ საქმიანობასა და მოლოდინებზე.

მხედველობის კორექციისთვის შეიძლება გამოყენებულ იქნეს:

• კითხვის სათვალე;
• ბიფოკალური ან პროგრესული სათვალე;
• მულტიფოკალური ან მონოვიჟენის პრინციპით შერჩეული კონტაქტური ლინზები;
• შესაბამის პაციენტებში - ლაზერული მხედველობის კორექცია, ე.წ. PRESBYOND-ის ტექნოლოგია.

რა არის PRESBYOND?

PRESBYOND არის პრესბიოპიის ლაზერული კორექციის მეთოდი, რომელიც აერთიანებს LASIK-ის პრინციპებსა და ე.წ. შერეული მხედველობის (Blended Vision) ტექნოლოგიას. მისი მიზანია პაციენტმა უკეთ დაინახოს სხვადასხვა დისტანციაზე და შეამციროს სათვალესა და ბიფოკალურ ლინზებზე დამოკიდებულება.

პროცედურის დროს თითოეული თვალის კორექცია ოდნავ განსხვავებულად იგეგმება: ერთი თვალი უფრო მეტად შორ მანძილზე ხედვისთვის კორექტირდება, მეორე კი ახლო მანძილზე ხედვისთვის. ამავე დროს იქმნება შუალედური ხედვის გადაფარვის ზონა, რაც ტვინს ორივე თვალიდან მიღებული ინფორმაციის ერთიან გამოსახულებად აღქმაში ეხმარება.

ტრადიციული მონოვიჟენისგან განსხვავებით, PRESBYOND-ის მიზანია თვალებს შორის მხედველობის განსხვავება ნაკლებად შესამჩნევი იყოს და შორ, შუალედურ და ახლო მანძილებს შორის მხედველობის გადასვლა უფრო ბუნებრივად მოხდეს.

როგორ ტარდება PRESBYOND ლაზერული კორექცია  ნიუ ჰოსპიტალსში?

საქართველოში PRESBYOND-ის ლაზერული კორექცია მხოლოდ “ნიუ ჰოსპიტალსის” ოფთალმოლოგიის ეროვნულ ცენტრში ტარდება.  PRESBYOND-ის ლაზერული კორექცია კლინიკაში Carl Zeiss-ის თანამედროვე გერმანული ტექნოლოგიის გამოყენებით ტარდება. PRESBYOND-ის პროცედურა განიხილება 40 წლის ზემოთ იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც პრესბიოპია აღენიშნებათ. თუმცა მხოლოდ ასაკი პროცედურის ჩასატარებლად საკმარისი კრიტერიუმი არ არის. საბოლოო გადაწყვეტილება მიიღება სპეციალისტის მიერ ინდივიდუალური შეფასების შემდეგ მიიღება.

პროცედურამდე პაციენტს ნიუ ჰოსპიტალსში სრული ოფთალმოლოგიური გამოკვლევა უტარდება, რათა შეფასდეს თვალის მდგომარეობა და განისაზღვროს, რამდენად შეესაბამება იგი PRESBYOND-ის ლაზერულ კორექციას.

წინასწარი შეფასება მოიცავს:

• რქოვანას ტოპოგრაფიას;
• რქოვანას სიმრუდის, სისქისა და სტრუქტურის დეტალურ შეფასებას;
• მხედველობის შეფასებას;
• თვალის სიმშრალის შეფასებას;
• შერეულ მხედველობასთან ადაპტაციის შეფასებას.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შერეული მხედველობის წინასწარი ტესტირება. მისი საშუალებით ექიმი აფასებს, რამდენად კარგად შეძლებს პაციენტი იმ მხედველობით მოდელთან შეგუებას, რომელსაც PRESBYOND-ის კორექცია ქმნის.

თუ პაციენტს აქვს გარკვეული დაავადებები ან თვალის მდგომარეობა, მაგალითად, აუტოიმუნური დაავადება ან მშრალი თვალის მძიმე ფორმა, PRESBYOND-ის ჩატარება შესაძლოა არ იყოს რეკომენდებული.

როგორ მიმდინარეობს რეაბილიტაცია PRESBYOND-ის პროცედურის შემდეგ?

PRESBYOND-ის პროცედურის შემდეგ მხედველობის გაუმჯობესება ეტაპობრივად მიმდინარეობს. საწყის პერიოდში შესაძლოა მხედველობის დროებითი ცვალებადობა, სიმშრალე ან დისკომფორტი აღინიშნოს, სანამ თვალები და ტვინი მხედველობის ახალ  რეჟიმს შეეგუება. მხედველობის სტაბილიზაციის პერიოდი ინდივიდუალურია და შესაძლოა რამდენიმე კვირა გაგრძელდეს.

რეაბილიტაციის პერიოდში მნიშვნელოვანია ექიმის რეკომენდაციების დაცვა. მათ შორის:

• ექიმის მიერ დანიშნული თვალის წვეთების გამოყენება;
• თვალების დაცვა მტვრისა და ძლიერი ქარისგან;
• მზისგან დამცავი სათვალის გამოყენება, განსაკუთრებით გარეთ ყოფნისას;
• თვალის კოსმეტიკური საშუალებების გამოყენებისგან დროებით თავის შეკავება;
• ცურვის დროებით შეზღუდვა ექიმის რეკომენდაციის შესაბამისად;
• ინტენსიური ფიზიკური დატვირთვის დროებით შეზღუდვა;
• პოსტოპერაციული პერიოდის განმავლობაში ექიმის მიერ განსაზღვრული სხვა რეკომენდაციების გათვალისწინება.

რეაბილიტაციის პერიოდის ხანგრძლივობა ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია თვალის მდგომარეობასა და პროცედურის შემდგომ მიმდინარეობაზე.

რა შესაძლო გვერდითი მოვლენები და გართულებები აქვს PRESBYOND-ის ლაზერულ კორექციას?

როგორც ნებისმიერ სამედიცინო ჩარევას, PRESBYOND-ის ლაზერულ კორექციასაც შეიძლება ახლდეს გვერდითი მოვლენები და გართულებების გარკვეული რისკი. პროცედურის შემდეგ ზოგიერთ პაციენტს შესაძლოა აღენიშნებოდეს:

• თვალის სიმშრალე;
• სინათლის წყაროს გარშემო „ჰალოების“ აღქმა;
• მხედველობის დროებითი დაბინდვა ან ცვალებადობა;
• შერეულ მხედველობასთან ადაპტაციის სირთულე;

გართულებების განვითარების რისკი ყველა პაციენტთან ერთნაირი არ არის და დამოკიდებულია თვალის მდგომარეობასა და სხვა ინდივიდუალურ ფაქტორებზე. სწორედ ამიტომ, პროცედურის დაგეგმვამდე ტარდება დეტალური ოფთალმოლოგიური შეფასება, რომლის საფუძველზეც ექიმი აფასებს პროცედურის შესაძლო რისკებს.

ხშირად დასმული კითხვები (FAQ)

რა ასაკიდან იწყება პრესბიოპია?

პრესბიოპიის ნიშნები ჩვეულებრივ დაახლოებით 40 წლის შემდეგ იწყებს გამოვლენას და ასაკის მატებასთან ერთად თანდათან პროგრესირებს.

პრესბიოპია დაავადებაა?

არა. პრესბიოპია თვალის ბუნებრივი ასაკობრივი ცვლილებაა, რომელიც ბროლის ელასტიურობის შემცირებას და ახლო მანძილზე ფოკუსირების უნარის გაუარესებას უკავშირდება.

რა განსხვავებაა PRESBYOND-სა და ჩვეულებრივ მონოვიჟენს შორის?

ორივე მიდგომაში თვალები განსხვავებულ დისტანციებზე ფოკუსირებისთვის გამოიყენება, თუმცა PRESBYOND-ის შემთხვევაში იქმნება ხედვის ზონების უფრო რბილი გადაფარვა. მიზანია ტვინმა ორი თვალიდან მიღებული ინფორმაცია უფრო ბუნებრივად გააერთიანოს და პაციენტმა შორ, შუალედურ და ახლო დისტანციაზე კომფორტულად დაინახოს.

როგორ გავიგებ, შევეგუები თუ არა შერეულ მხედველობას?

PRESBYOND-ის დაგეგმვამდე „ნიუ ჰოსპიტალსში“ ტარდება შერეულ მხედველობასთან ადაპტაციის წინასწარი შეფასება. ეს ექიმს ეხმარება განსაზღვროს, რამდენად კარგად შეეგუება პაციენტი პროცედურის შედეგად შექმნილ მხედველობის რეჟიმს.

რამდენად სწრაფად აღდგება მხედველობა პროცედურის შემდეგ?

კლინიკის მასალის მიხედვით, პაციენტების უმრავლესობა მხედველობის მნიშვნელოვან გაუმჯობესებას უკვე მეორე დღეს აღნიშნავს. მხედველობის საბოლოო სტაბილიზაციას კი შესაძლოა რამდენიმე კვირა დასჭირდეს.

ნიშნავს თუ არა PRESBYOND, რომ სათვალე აღარასდროს დამჭირდება?

პროცედურის მიზანია სხვადასხვა მანძილზე მხედველობის გაუმჯობესება და სათვალეზე დამოკიდებულების შემცირება. თუმცა თვალში ბუნებრივი ასაკობრივი ცვლილებები მომავალშიც გრძელდება, ამიტომ შედეგი და შემდგომში დამატებითი კორექციის საჭიროება ინდივიდუალურია.