დიარეა

რა არის დიარეა?

დიარეა ნიშნავს ნაწლავთა მოქმედებას, სითხის შემცველი ან ძლიერ თხიერი განავლოვანი მასებით 3-ჯერ ან მეტჯერ (დიეტის შეცვლის დროს, ნაწლავის ერთხელ თხიერი მასებით მოქმედება შესაძლოა ნორმად ჩაითვალოს).
დიარეას ანუ ფაღარათს მშობლები ხშირად „კუჭის აშლას“ უწოდებენ.

გაითვალისწინეთ!

სიცოცხლის პირველ კვირებში ბუნებრივ კვებაზე მყოფ ბავშვებს ნაწლვათა მოქმედება შეიძლება ქონდეთ დღეში 4-დან 10-მდე. ზოგჯერ - 4-5 დღეში ერთხელ და ესეც ნორმად ითვლება.
განავალი, ჩვეულებრივ ყვითელი ფერისაა, მაგრამ შესაძლოა იყოს მწვანეც, რაც ნაღვლის შერევას ნიშნავს.
ხელოვნურ ნარევზე მყოფ ბავშვებს, პირველი კვირის განმავლობაში, აღენიშნებათ ნაწლავთა მოქმედება 1-8-ჯერ დღეში. შემდეგ ჯერადობა მცირდება 1-4-მდე და გრძელდება 2 თვემდე.
ბავშვებს ნაწლავთა ინდივიდუალური მოქმედება აქვთ - ზოგს ყოველი კვების შემდეგ, ზოგს 3-4 დღეში ერთხელ, რაც დამატებით ჩარევას არ საჭიროებს.

დიარეის მიზეზები

ვირუსი (როტავირუსი) - დიარეის ყველაზე ხშირი მიზეზი.
ბაქტერია - შედარებით იშვიათი მიზეზი.
საკვებით მოწამვლა - ღებინებისა და დიარეის სწრაფი დაწყება საკვების მიღებიდან რამდენიმე საათის განმავლობაში. სიმპტომები როგორც წესი ალაგდება 24 სთ-მდე პერიოდში.
პარაზიტები.
მოგზაურთა დიარეა - დაკავშირებულია უცხო ქვეყანაში მოგზაურობასთან.
სხვა მიზეზები - როგორიცაა: ძროხის რძის ალერგია, ლაქტოზას აუტანლობა, წამლის მოქმედება.

დიარეის მთავარი გართულება არის გაუწყლოვნება - დეჰიდრატაცია!

დეჰიდრატაციის ნიშნები

წყურვილი
პირის ლორწოვანის სიმშრალე, დახეთქილი ტუჩები
ცრემლების არარსებობა ტირილის დროს
4-6 საათის განმავლობაში მშრალი საფენი ან შარდის არარსებობა (ჩვილებში და მცირე ასაკის ბავშვებში), 6-8 საათის განმავლობაში შარდის არარსებობა (უფროსი ასაკის ბავშვებში)
მუქი ყვითელი ან მოყავისფრო შარდი
ჩავარდნილი თვალები
ჩავარდნილი ყიფლიბანდი
სისუსტე, დაღლა ან/და ძილიანობა

დაუყოვნებლად მიმართეთ გადაუდებელი დახმარების განყოფილებას თუ ბავშვს აღენიშნება

მივარდნილობა, მოთენთილობა, ვერ დგება, არ აქვს თამაშის სურვილი.
ფიქრობთ, რომ ბავშვს აღენიშნება სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობა.
არ მოუშარდავს 8 საათის განმავლობაში, ან აქვს მუქი შარდი, მშრალი პირის ლორწოვანი ან ტირის ცრემლების გარეშე.
განავალი შეიცავს სისხლს.
აქვს მუცლის მუდმივი ტკივილი, რომელიც გრძელდება 2 საათის განმავლობაში.
აღენიშნება სითხის ღებინება 3-ჯერ ან მეტჯერ.
ბავშვი არის 1 თვემდე და აქვს ნაწლავთა მოქმედება 3-ჯერ ან მეტჯერ (რაც არ ჰქონდა მანამდე).
აქვს მძიმე დიარეა - 10 ან მეტი ნაწლავთა მოქმედება თხიერი განავლით უკანასკნელი 24 საათის განმავლობაში.
ცხელება 39° ან მეტი.
სუსტი იმუნური სისტემა (ნამგლისებურ უჯრედოვანი ანემია, შიდსი, სიმსივნე, ორგანოების ტრანსპლანტაცია, პერორალური სტეროიდების მიღება).
ბავშვი გამოიყურება ძალიან ავად.

მიმართეთ პედიატრს თუ ბავშვს აღენიშნება

ზომიერი დიარეა: 6 ან მეტი ნაწლავთა მოქმედება 24 საათის განამვლობაში, მაგრამ არის აქტიურიად.
მუცლის ტკივილი, რომელიც არის მოვლითი.
უნებლიე დეფეკაციის 3 ან მეტი ეპიზოდი.
ცხელება 3 ან მეტი დღის განმავლობაში.
მჭიდრო კონტაქტი ბაქტერიული დიარეის მქონე ადამიანთან ან ცხოველთან.
კონტაქტი რეპტილიებთან (გველი, კუ) უკანასკნელი 14 დღის განმავლობაში.
მოგზაურობა უცხო ქვეყანაში უკანასკნელი 1 თვის განმავლობაში.
დიარეა გრძელდება 2 კვირას ან მეტ ხანს.

ბინაზე მოვლა და მკურნალობა

მსუბუქი დიარეა (ზოგადი რეკომენდაციები)

დიარეის უმრავლესობა გამოწვეულია ვირუსით.
ბაქტერიული ინფექციები გაცილებით იშვიათია.
დიარეის მეშვეობით ორგანიზმიდან გამოიდევნება მავნე ნივთიერებები.
დიარეის მთავარი გართულება არის გაუწყლოვნება.
ბავშვების უმრავლესობას შეუძლია ჩვეული საკვების მიღება.
მიაღებინეთ მეტი სითხე, რათა თავიდან აიცილოთ დეჰიდრატაცია.
ხელოვნური ნარევი ან დედის რძე კარგი არჩევანია დიარეის დროს, მიეცით უფრო ხშირად და მცირე ულუფებად, შეგიძლიათ მისცეთ წყალიც.
არ გამოიყენოთ ძალიან ტკბილი ხილის წვენები ან სპორტსმენების სასმელები. ამ შემთხვევაში დიარეა უარესდება.
დამატებით მიეცით სითხე ორალური რეჰიდრატაციული ხსნარის სახით.
ბავშვები არ საჭიროებენ განსაუთრებულ დიეტას დიარეის დროს.
არ მისცეთ ცხიმიანი საკვები.
მიაღებინეთ მყარი საკვები, როგორიცაა ფაფა, კრეკერები, ბრინჯი, მაკარონი, პიურე, ბანანი ვინაიდან მათი მონელება უფრო ადვილია.

ორალური რეჰიდრატაციული ხსნარი - ელექტროლიტების ხსნარი

ელექტროლიტების ხსნარის მიღების პარალელურად გააგრძელეთ დედის რძის ან ხელოვნური ნარევის ან წყლის მიცემა;

1 წლამდე ასაკში მიეცით 60-120 მლ. ნაწლავთა ყოველი მოქმედების შემდეგ.
1 წლის ზემოთ მიეცით 120-140 მლ. ნაწლავთა ყოველი მოქმედების შემდეგ.
არ გამოიყენოთ რეჰიდრონი საკვების მაგივრად, ის არ შეიცავს საკმარის კალორიებს. რეჰიდრონი გამოიყენება ორგანიზმიდან დაკარგული სითხის და ელექტროლიტების შესავსებად.

პრობიოტიკები - „ჯანმრთელი ბაქტერიები“ შესაძლოა დაეხმარონ დიარეის ხანგრძლივობის შემცირებაში:

ბავშვს შეგიძლიათ მისცეთ 12 თვის ასაკიდან პრობიოტიკის შემცველი იოგურტი ან ექიმის მიერ დანიშნული პრობიოტიკი (შესაძლებელია ყიდვა აფთიაქში რეცეპტის გარეშე).

საბავშვო დაწესებულებაში დაბრუნება შესაძლებელია:

ფორმირებული განვალის არსებობის შემდეგ
ცხელების ალაგების შემდეგ

დაავადების პრევენცია

ხელების დაბანა ჭამის წინ, ბავშვის კვების, მოვლის და საკვების მომზადების წინ.
ხელების დაბანა ნაღებინებ მასებთან ან განავალთან ნებისმიერი კონტაქტის შემდეგ.
ხელების დაბანა ტუალეტით სარგებლობის ან საფენის გამოცვლის შემდეგ.
დაეხმარეთ ბავშვებს დაიბანონ ხელები.
ბავშვის საკვებად გამოიყენეთ კარგად მოხარშული ხორცი.
თუ არ ხართ დარწმუნებული წყლის სისუფთავეში, გამოიყენეთ ბოთლის ან გადადუღებული წყალი.
მოერიდეთ სალათის ან უმი ბოსტნეულის მიღებას.
არ შეიძინოთ საკვები ქუჩაში.
კარგად გარეცხეთ ჭურჭელი.